Ο θάνατος ενός οικείου προσώπου μας, είναι σαφώς ένα θλιβερό γεγονός. Οι «εγγύτεροι» συγγενείς, ωστόσο, πρέπει να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες νομικές και φορολογικές ενέργειες, εντός ορισμένων από τον νόμο προθεσμιών. Ποιες είναι συνοπτικά αυτές οι ενέργειες;
Αρχικά, αμέσως μετά τον θάνατο ενός εγγύτερου συγγενή, θα πρέπει να εκδώσουμε Πιστοποιητικό Εγγυτέρων Συγγενών και Ληξιαρχική Πράξη Θανάτου, καθώς αυτά είναι τα απαραίτητα έγγραφα που θα ζητηθούν για τη διεκπεραίωση σχεδόν όλων των απαιτούμενων ενεργειών των κληρονόμων.
Σημαντικό είναι να γνωρίζουν οι κληρονόμοι εάν υπάρχουν χρέη του κληρονομούμενου και αν η κληρονομιαία περιουσία ξεπερνά αυτά τα χρέη, προκειμένου να αποφασίσουν εάν είναι προς το συμφέρον τους η αποδοχή ή η αποποίηση αυτής.
Ως προς τον ασφαλιστικό φορέα του κληρονομούμενου θα πρέπει να γίνει διακοπή ασφάλισης και είτε διακοπή καταβολής σύνταξης ή αίτηση για μεταβίβαση σύνταξης λόγω θανάτου. Επιπλέον, μέσω του ασφαλιστικού φορέα του θανόντος δύναται να ζητηθεί επιστροφή ποσού για τα έξοδα της κηδείας, εφόσον το τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών από το γραφείο τελετών εκδοθεί στα στοιχεία του κληρονόμου, ο οποίος υποβάλλει την αίτηση στον ασφαλιστικό φορέα.
Ως προς τη Δ.Ο.Υ. θα πρέπει να γίνουν οι κάτωθι ενέργειες:
- Η δήλωση θανάτου του κληρονομούμενου, καθώς και η δήλωση των κληρονόμων αυτού. Αυτή η ενέργεια μπορεί να γίνει ηλεκτρονικά στο Τμήμα Μητρώου της Δ.Ο.Υ. όπου ανήκε ο κληρονομούμενος, με τη συμπλήρωση του εντύπου Δ210, εκ μέρους των κληρονόμων. Αν ο κληρονομούμενος ήταν επιτηδευματίας και είχε κάποια ατομική επιχείρηση, την οποία οι κληρονόμοι δεν επιθυμούν να διατηρήσουν, θα πρέπει να δηλωθεί η διακοπή αυτής.
- Η δήλωση φόρου κληρονομιάς.
- Η έκδοση πιστοποιητικών ΕΝΦΙΑ για τα κληρονομιαία ακίνητα.
Ως προς το αρμόδιο Πρωτοδικείο θα πρέπει να γίνουν οι κάτωθι ενέργειες:
- Να αναζητηθεί στον οικείο Συμβολαιογραφικό Σύλλογο η ύπαρξη ή μη συνταχθείσης δημόσιας διαθήκης του κληρονομούμενου. Εάν υπάρχει, χορηγείται αντίγραφο αυτής. Εάν όχι, αναζητείται κάποια ιδιόγραφη διαθήκη του εκλιπόντος.
- Να δημοσιευτεί η διαθήκη στο Πρωτοδικείο.
- Να γίνει ενώπιον του Πρωτοδικείου η αποποίηση ή η αποδοχή της διαθήκης. Σημειώνεται ότι για την αποποίηση της διαθήκης οι ενήλικες κληρονόμοι έχουν από τον Νόμο προθεσμία τεσσάρων (4) μηνών, άλλως, σε περίπτωση άπρακτης παρέλευσης της τετράμηνης προθεσμίας, οι κληρονόμοι αποδέχονται σιωπηρά την επαχθείσα σε αυτούς κληρονομιά. Σύμφωνα με το άρθρο 1847 ΑΚ «Ο κληρονόμος μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομία μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνών που αρχίζει από τότε που έμαθε την επαγωγή και το λόγο της. Στην επαγωγή από διαθήκη η προθεσμία δεν αρχίζει πριν από τη δημοσίευση της διαθήκης.».
- Να γίνει η μεταγραφή της έκθεσης αποδοχής κληρονομιάς στο Κτηματολόγιο.
Με αυτές τις ενέργειες συνήθως ολοκληρώνονται οι διαδικασίες των κληρονόμων. Ωστόσο, κάθε περίπτωση είναι ιδιάζουσα, και πάντα σκόπιμη και αναγκαία κρίνεται η συμβουλή εξειδικευμένων επαγγελματιών.
