Από την 30η Απριλίου 2025 τέθηκαν σε εφαρμογή οι νέες ρυθμίσεις του εξωδικαστικού μηχανισμού. Οι τροποποιήσεις αυτές διευρύνουν τα κριτήρια επιλεξιμότητας (εισοδηματικά, περιουσιακά, καταθετικά), προσφέροντας, πλέον, πρόσβαση και στη μεσαία κοινωνική τάξη. Έτσι, ενισχύεται η υποχρεωτικότητα αποδοχής της πρότασης ρύθμισης από τους πιστωτές, για όσους πληρούν τα νέα κριτήρια.
Νέα Ευκαιρία για Απορριφθέντες Οφειλέτες:
Για διάστημα δύο μηνών, δίνεται η δυνατότητα εκ νέου αίτησης, ακόμη και σε όσους είχαν λάβει απορριπτική απάντηση στο παρελθόν, κατά παρέκκλιση του περιορισμού του ενός έτους από την προηγούμενη αίτηση (Ν. 5072/2023). Οι νέες ευνοϊκές ρυθμίσεις επιτρέπουν σε χιλιάδες πολίτες να επανενταχθούν.
Νέα όρια:
Τα νέα όρια διαμορφώνονται ως εξής:
| Σύνθεση Νοικοκυριού
|
Νέα Όρια
Εισοδήματος |
Νέα Όρια
Περιουσίας
|
Νέα Όρια
Καταθέσεων |
| Μονοπρόσωπο νοικοκυριό | 14.000 € | 240.000 € | 14.000 € |
| Νοικοκυριό αποτελούμενο από 2 μέλη | 21.000 € | 270.000 € | 21.000 € |
| Νοικοκυριό αποτελούμενο από 3 μέλη
ή μονογονεϊκή οικογένεια με 1 ανήλικο μέλος |
28.000 € | 300.000 € | 28.000 € |
| Νοικοκυριό αποτελούμενο από 4 μέλη
ή μονογονεϊκή οικογένεια με 2 ανήλικα μέλη |
35.000 € | 330.000 € | 35.000 € |
| Νοικοκυριό αποτελούμενο από ≥ 5 μέλη
ή μονογονεϊκή οικογένεια με ≥ 3 ανήλικα μέλη |
42.000 € | 360.000 € | 42.000 € |
Διαδικασία Υποβολής και Έλεγχος Επιλεξιμότητας:
Η επιλεξιμότητα διασταυρώνεται συστημικά, πριν την οριστική υποβολή, προσφέροντας στον οφειλέτη, μέσω του συμβούλου του, τη δυνατότητα ελέγχου των στοιχείων και της κατηγοριοποίησής του. Η πρόσβαση ενεργοποιείται, όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία για όλους τους εμπλεκόμενους (οφειλέτη, εγγυητές, συνοφειλέτες).
Περιορισμός Οφειλής και Αντικειμενική Αξία:
Έκπληξη προκαλεί ο περιορισμός των 300.000 € στη συνολική οφειλή, καθώς ταυτίζεται με το νέο ανώτατο όριο αντικειμενικής αξίας ακίνητης περιουσίας, που λαμβάνεται υπόψη. Ουσιαστικά, η συνολική οφειλή δεν μπορεί να υπερβαίνει την αντικειμενική αξία του ακινήτου, περιορίζοντας σημαντικά αρκετούς δανειολήπτες.
Θετικά Αποτελέσματα: Διεύρυνση Δικαιούχων
Οι παραπάνω τροποποιήσεις έχουν ήδη θετικά αποτελέσματα. Πρόκειται για μία ουσιαστική, ηθική και κοινωνική αποκατάσταση για χιλιάδες πολίτες, που προηγουμένως αποκλείονταν, λόγω άρνησης των πιστωτών να προτείνουν ρύθμιση.
Ένταξη οφειλών σε ΟΤΑ
Στον εξωδικαστικό μηχανισμό μπορούν να ενταχθούν και όσοι οφείλουν στους Δήμους ποσά άνω των 10.000 ευρώ ανά δήμο ή νομικό πρόσωπο συμπεριλαμβανομένων των προσαυξήσεων. Σύμφωνα με πρόσφατη απόφαση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας, Εσωτερικών και της ΑΑΔΕ, ο οφειλέτης θα πρέπει να ακολουθήσει συγκεκριμένα βήματα και ειδικότερα :
-Να υποβάλλει αίτηση προς τον δήμο ή το νομικό πρόσωπο του δήμου ώστε να βεβαιωθεί η οφειλή και να μεταφερθεί στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων της ΑΑΔΕ. Χωρίς αυτή τη βεβαίωση, η διαδικασία δεν προχωρά.
-Μόλις ολοκληρωθεί η εγγραφή στην ΑΑΔΕ, ξεκινά τριμηνιαία προθεσμία για τον πολίτη, εντός της οποίας πρέπει να υποβάλει αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό, μέσα από την πλατφόρμα της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Κατά τη συμπλήρωση της αίτησης, ο οφειλέτης δηλώνει ότι επιθυμεί να εντάξει και τα χρέη του προς δήμους.
Οι βεβαιωμένες οφειλές αντλούνται αυτόματα από την πλατφόρμα μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας και εμφανίζονται διαχωρισμένα σε βασική οφειλή και προσαυξήσεις. Ακολουθεί η ανάλυση του προφίλ του οφειλέτη και η εκπόνηση πρότασης ρύθμισης, που μπορεί να περιλαμβάνει έως και 240 δόσεις για τα χρέη προς το Δημόσιο και τους ΟΤΑ. Η εξόφληση πραγματοποιείται με σταθερό επιτόκιο, ενώ εξετάζεται κατά περίπτωση η δυνατότητα κουρέματος προσαυξήσεων.
Τέλος εάν δεν επαρκεί η περιουσία του οφειλέτη, δεν ανοίγεται πτωχευτική διαδικασία αλλά εγγράφεται στο Μητρώο Φερεγγυότητας. Στο πλαίσιο αυτό, επεκτείνεται πλέον η δυνατότητα του εισηγητή δικαστή να εκδώσει και για αυτούς τους οφειλέτες πράξη με την οποία διαπιστώνεται η επέλευση της απαλλαγής.
Ζήτημα Διαφάνειας και Προσβασιμότητας σε Αλγοριθμικές Μεθόδους:
Η έλλειψη πρόσβασης του πολίτη στις παραμέτρους υπολογισμού της πρότασης συνιστά σοβαρό έλλειμμα διαφάνειας και παραβίαση διοικητικής λογοδοσίας. Το Συμβούλιο της Επικρατείας (απόφαση 1206/2024 Δ’ Τμήμα) επισημαίνει ότι, όταν μια πράξη βασίζεται σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία, η Διοίκηση οφείλει να αιτιολογεί και να αποκαλύπτει τις μεταβλητές, τους υπολογισμούς και τα στάδια, που οδήγησαν στην τελική απόφαση.
Ηθική και Νομική Υποχρέωση της Πολιτείας:
Η προστασία των ευάλωτων δανειοληπτών δεν είναι απλώς νομική υποχρέωση, αλλά και ζήτημα ηθικής τάξης. Η βεβαίωση ευάλωτου, που εκδίδεται από το κράτος, επιβεβαιώνει την ανάγκη ιδιαίτερης προστασίας.
Θεσμική Διόρθωση και Νέα Ρύθμιση:
Η νέα ρύθμιση προβλέπει αφαίρεση των εύλογων δαπανών διαβίωσης από το δηλωθέν εισόδημα, πριν υπολογιστεί το ποσό, που μπορεί να διατεθεί για την εξυπηρέτηση δανείων. Για τα νομικά πρόσωπα αφαιρείται το αναμενόμενο κέρδος. Έτσι, αποκαθίσταται ένα δίκαιο και ισότιμο πλαίσιο, το οποίο περιορίζει την αυθαιρεσία των υπολογιστικών εργαλείων.
Συμπέρασμα:
Οι νέες νομοθετικές ρυθμίσεις επαναφέρουν την ηθική, τη διαφάνεια και την ουσιαστική οικονομική προστασία των ευάλωτων δανειοληπτών, διορθώνοντας αδικίες του παρελθόντος και ενισχύοντας τη λογοδοσία του κράτους έναντι των πολιτών.
